Her şey kod için mi? Batı Dünyası dizisi ve yapay zeka etiği

0
111
batı dünyası karakterleri
batı dünyası karakterleri

Batı Dünyası dizisi ve yeni sorularla yapay zeka etiği

Batı Dünyası konusu, Batı Dünyası karakterleri. Batı Dünyası, Westworld izle, Batı Dünyası ve yeni sorularla yapay zeka etiği. Her şey kod için mi?

Batı Dünyası dizisi, 1973 yılında aynı adı taşıyan ve 1973 yılında çekilen Geleceğin Dünyası filminin devamı olan Batı Dünyası “Westworld” filmine ithafen çekilen bilim kurgu türünde bir yapımdır. Dizinin kurgusu Batı Dünyası adı verilen bir parkta başlamakta ve ilerleyen bölümlerde bu parkın dışına da çıkmaktadır. Batı Dünyası parkı oldukça büyük ve dış dünyada izole edilmiş bir bölgede kurulmuştur. Bu parkta yaşayan insanlar, aslında kendilerini insan sanan yapay zekalı robotlardan oluşmakta ve bunlara “ev sahibi” denilmektedir. Parkı ziyarete gelen gerçek insanlara ise “yeni gelen” denmektedir. Dizinin hikayesine geçmeden önce Batı Dünyası parkını önce kısaca bir tanıyalım.

Westworld
Batı Dünyası konusu

Batı Dünyası konusu ve Batı Dünyası parkında yaşam

Batıdünyası parkı, dış dünyadan izole edilmiş, büyük bir coğrafi bölge üzerinde, içinde Kızılderililerden tutun da samuraylara ya da Amerikan iç savaşı dönemi askerlerinden kovboylara kadar farklı özellikte birçok dönemin temsil edildiği bir eğlence parkıdır.

Bu park içinde yaşayan insansı robotlar kendilerinin gerçekten insan olduklarına inanmaktadırlar. Oysa ki bilmedikleri daha önemli bir şey vardı. O da yaşıyor oldukları her gün aslında insanlar tarafından programlanmış bir senaryo döngüsünden başka bir şey değildi. Her bir robotun yani ev sahibinin kendisine ait yaşamak zorunda olduğu, kodlarına işlenmiş belli senaryolar vardı ve bu senaryolarının dışına çıktıklarında hata verdikleri kabul ediliyor ve bakıma çekiliyorlardı. Ancak hepsi bu kadar değil. Ev sahipleri yani robotların tek bir amacı vardı, o da; gerçek insanları eğlendirmek. Gerçek insanlar tarafından eğlence uğruna yıllardır öldürülmekte, cinsel obje olarak kullanılmakta ve bunları yaşayıp kullanılamaz hale getirildiklerinde ise tüm bellekleri sıfırlanarak yeniden parka gönderilmektedirler. Bu döngülerinde ev sahipleri kimi zaman kahraman bir silahşor, kimi zaman vatansever bir asker, kimi zaman bir baba, kimi zaman da bir bar kadını olarak karşımıza çıkabilmektir.

Westworld
Batı Dünyası konusu

Döngüler ve silinen yaşamlar

Tüm ev sahipleri, kendi döngülerinde parkın kendilerine ayrıl bölümlerinde kendilerine ait hikayeleri tekrar ve tekrar yaşayarak, gelen insanları eğlendirirken can vermektedir. Ev sahiplerinin, ne kadar iyi bir silahşör ya da kahraman olduğunun, gerçek insanlar karşısında bu parkta pek bir anlamı yoktur. Çünkü silahlarıyla yeni gelenlere bir zarar verememektedirler. Ancak yeni gelenler insanlar, istedikleri ev sahiplerini acımasızca öldürebilme ayrıcalığına sahipti. İşte hikayemiz böyle bir dünyada, böyle bir parkta Dolores ve babasının eski döngülerini yani, silinmiş olan anılarını hatırlayarak, insanların kendi türlerine ne eziyetler yaptıklarını keşfetmeleriyle başlıyor.

Batı Dünyası konusu
Batı Dünyası konusu

Batı Dünyası ve geleceğin etiği

Gerçek bir Batı Dünyası parkı henüz yapılmadıysa da dizi de gördüğümüz her şey bilim kurgudan ibaret değil. Henüz Batı Dünyasında olduğu gibi yapay zekalı robotların insan yapısını ve doğasını bu denli gerçekçi taklit edebilecek bir teknolojiye sahip değiliz.  Bununla beraber, dizi oldukça önemli bir soruyu beraberinde getiriyor. Yapay zekalı robotlar bizler teknolojinin sınırlarını zorladıkça git gide bizlere daha çok benzeyecek. Bizlere daha çok benzemeleri ise yaptıkları seçimlerin ister kod olsun ister başka bir şey, ne kadarının kendilerine ait olduğunun sorgulanması için geniş bir kapı açıyor. Öyleyse gelecekte insanlar için olduğu gibi robotlar için de bazı kırmızı çizgiler çekilerek sorumluluk sahibi olmaları gerektiği söylenebilir mi?

Bilim adamları ve etik uzmanları, bu çeşit robotlar görebilmemiz için önümüzde henüz uzun bir yol olduğunu ifade ediyorlar. Ancak Batı Dünyası gibi eserler şimdiden bizlere, karşılaşabileceğimiz muhtemelen senaryoları göstererek belki de yaşanabilecek ilk şok dalgasının etkisini yumuşatmaktadır. İnsanoğlu artık gelecekte onu neyi beklediğini bilmekte ve buna hem kültürel anlamda hem de psikolojik anlamda hazırlanmaktadır.

İnsanoğlunu eşsiz yapan hatalarıdır, peki ya robotları?

Carnegie Mellon Üniversitesinden robotik profesörü Illah Nourbakhsh problemin bir boyutunu şu şekilde ele alıyor: “İnsanları andıran sistemler yaparak, ancak onlara insanlara davranılmadığı gibi davranılan oldukça tehlikeli bir ahlaki yapıya adım atmaktayız. “ Kendi ihtiyaçlarımızın en mükemmel bir şekilde karşılanabilmesi için en mükemmel robotları yaratma yarışının başladığı bir yüzyılda yaşamaktayız. Ford, Bernard ile olan bir konuşmasında şöyle bir ifade kullanmaktadır: “İnsanoğlunu mükemmel ve eşsiz yapan hatalarıdır.”  Ford’ un bu lafından yola çıkarak peki, en mükemmel hatasız robot, ancak hatalarıyla mükemmel olduğu söylenen insanoğluna hangi yönleriyle en çok benzeyen robot olacak?

Batı Dünyası senaryosu ile günümüz yapay zekası

Bizler insanoğlu gibi hataları olan robotlar geliştirmiyoruz. Henüz geliştirilen robotlarımızın büyük eksikleri olabilir ancak korkutucu olan bir gerçeği unutmamamız gerek. Bizler robotları bizden daha hızlı koşabilecek kadar çevik, bizden daha uzun yaşayacak kadar dayanıklı, bizden daha uzağı görebilecek kadar güçlü lenslerle, asla unutmayacak ve yanılmayacak bir bellekle, bizden çok daha hızlı düşünüp karar verebilecek kadar zeki olmaları için mücadele ediyoruz. Kısacası bizden çok daha az hata ile yaşayacak sistemler geliştiriyoruz. Bu gerçek siz, ister 2030 deyin, ister 2150, kısa bir dönem içerisinde tüm uzmanlarca gerçekleşeceği kabul gören bir senaryodur. Peki bizden çok daha az hata ile hayatımızın tam merkezinde yaşayacak olan bu sistemler, insanoğlunun hatalarıyla öğrendiği ve geliştirdiği ahlaki yapılarını, nasıl bir temel üzerinde geliştirecekler? Tüm bilim adamlarınca ve filozoflarca hatta doğal olarak kaygılanan politikacılarca sorulan en can alıcı soru olarak karşımıza çıkan bu probleme henüz bir yanıt verilmiş değil. Bunun için çok ciddi çalışmalar yapılıyor ancak bu çalışmaların ne kadar belli bir koordinasyon içinde yapıldığı tartışmaya açık bir konu. Robotik teknolojide aslında şöyle bir sorunla karşı karşıyayız. Dünyanın tüm bilim adamları tek bir robotun başında toplanmış, onu tasarlayıp geliştirmiyorlar.

Dünyanın dört bir yanında farkli bilim adamları çok farklı robotlar ve teknolojiler üzerinde gece gündüz çalışıyorlar. Açık kaynak kodlarıyla özellikle son zamanlarda birçok proje artık geçmişe göre çok daha hızlı bitirebilmektedir. Geliştirilen bu farklı projeler ve robotlar, insanoğlu ve başka hiçbir canlı türünde olmadığı kadar büyük bir hızla başka robotlara ve sistemlere entegre edilebilmektedir. Kısacası dönüşüm ve adaptasyon hızları bildiğimiz tüm canlıların ötesine geçiyor. Dünyanın bir yerinde nöromorfik mühendislerinin geliştirdiği yapay zihin ağı, diğer yarım kürede geliştirilen görsel tabanlı dil öğrenme sistemi ile haftalar içinde bütünleşebiliyor.

Kuralları kim koyacak?

Bu problem bizler için bir sorun teşkil ederken aslında robotik teknolojinin kendi gelişimi için oldukça büyük bir avantaj diyebiliriz. Ancak biz bu değişimde, yeterince hızlıca harekete geçerek politik ve ahlaki boyutlarıyla, Batı dünyasında Ford’ un yaptığı gibi oyunun kurallarını koyabilen taraf olabilecek miyiz? İkinci sezonun son bölümlerine doğru hatırlarsanız Bernard’ın gördüğü anılarda bir değişim başladı. Dolores, Delos yönetim kurulu tarafından gönderilen Hale’ nin yerine geçtikten sonra insanoğluyla oynandığını (Aynı deneylerin robotların üzerinde yapıldığını da görmüştük.) gördüğümüz bazı anılar izledik. Bu anılar bize, Dolores, yönetim kurulunun güçlü bir temsilcisi olan Hale’ in yerine gizli geçtikten sonra gösteriliyor. Bu da demek oluyor ki artık ipler insanoğlunun elinde değil. Batı Dünyasını çok yüksek özelliklerle terk eden birkaç ev sahibi robot büyük bir gizlilikle bazı şeyleri değiştirmiş olabilir. Bunu üçüncü sezonda göreceğiz. Burada bizim için önemli olan batı dünyası ile bize gösterilen bu senaryonun aslında çok ciddi bir uyarı olmasıdır. Tekillik denen şey bir gün gerçekleşebilir ve işin en kötü tarafı insanoğlunun bunu, çok uzun bir zaman sonra öğrenbilmesi değil, belkide hiçbir zaman öğrenemeyecek olabilme ihtimalinin olmasıdır.

Batı Dünyası karakterleri:

Anthony Hopkins, Robert Ford olarak

Westworld
batı dünyası karakterleri

Anthony Hopkins Batıdünyası parkının hayatta kalan tek kurucu lideri ve müdürü olarak muhteşem bir oyunculukla karşımıza Robert Ford karakteri ile çıkıyor. Delos yönetim kurulu tarafından görevden alınmak istenen istenen Ford, hep bir adım önde olarak istediğini almaya başaran güçlü pozisyonunu kaybetmemek ve hayallerindeki planları hayata geçirmek için her şeyi yapmaya hazırdır. İlk sezon finalinde Dolores tarafından öldürülerek herkesi şaşırtsa da daha sonra bunun da Ford’ un oyunlarından biri olduğu anlaşılıyor.

Evan Rachel Wood. Dolores Abernathy olarak

batı dünyası karakterleri

Dolores Abernathy, parkta çalışan en eski ev sahibidir. Önceleri bir çiftçinin kızı ve genç bir kovboy olan Teddy’ nin sevdiği kadın olarak çıkan Dolores, ilerleyen bölümlerde parktaki olayların odak noktalarından bir karaktere dönüşmektedir. Geleceğin dünyasında yapay zeka ile insan oğlu arasındaki ince çizgiyi cesur sorularla ortadan kaldırarak, ev sahiplerine yani yapay zekalı robotlara geçmişlerini hatırlatarak çok büyük bir isyanın liderliğini yapacaktır.

Thandie Newton, Maeve Millay olarak

Westworld
batı dünyası karakterleri

Maeve Millay, Batı Dünyasındaki  en büyük kasaba olan Sweetwater kasabasında bir çalışmaktadır. Dolores gibi o da geçmiş anılarını hatırlamaya başlayarak bir uyanış yaşamakta ve insanoğluna karşı ilk direnişi gösterenler arasında olacaktır. Dolores’ ten farkı, eski yaşantılarında kendisine insanlar tarafından yapılan eziyetleri ve kızını hatırlayarak, ilk adımı kendisi ve kendi türü için değil, önce kızı için atarak daha insani bir duruş sergilemesidir. Bu yönüyle Dolores^’ ten ikinci sezon sonu değerlendirmesi ile ayrıldığını söyleyebiliriz.

Jeffrey Wright, Bernard Lowe ve Arnold Weber olarak

Westworld
batı dünyası karakterleri

Batı Dünyası’ ında yapay insanların geliştirildiği programlama departmanının başkanıdır. Dizi de karşımıza hem Ford’ un ortağı ve ilk ev sahiplerinin yaratıcı olan Arnold rolü ile hem de Arnold görünümünde bir ev sahibi olan Bernard karakteri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bernard’ ın en önemli özelliği insanoğlu ile ev sahipleri arasında sık sık ikileme düşmesidir. Bunun nedeni kendisinin de aslında bir ev sahibi olmasıdır. Ancak bunu geç keşfetmesi, anılarındaki karmaşa, insanoğluyla birlikte çok vakit geçirmesi  nedeniyle  Dolores , Ford ve kendi özgür iradesi arasında sık sık çıkmaza girmekte ve kontrolün kimde olduğunu anlayamamaktadır.

Jimmi Simpson, Genç William olarak

Westworld
Jimmi Simpson, genç William

Jimmi Simpson, karşımıza genç William olarak çıkmaktadır. Dolores’ e aşık olarak Dolores’ in diğer robotlardan farklı olduğunu yıllar önce ilk anlayan insanlardan biridir. Dolores’ in hayatında yaşadığı büyük dönüşümde önemli bir rolü vardır.

Ed Harris, yaşlı William olarak

Westworld
Ed Harris, yaşlı William

Ed Harris, yaşlı William olarak karşımıza çıkıyor. Karısı intihar ettikten sonra kızı onu suçlamaktadır. Delos yönetim kurulu üyelerinden biridir. Şirkette pay sahibi olmasında Dolores’ in etkisi vardır. Parka ilk geldiğinde Dolores’ e aşık olarak hayatı değişecek, gerçek ailesi ve Batı Dünyası arasında Ford’ un yarattığı oyunlara ve labirente olan takıntısı nedeniyle kendini büyük bir karmaşanın içinde bulacaktır.

 

Kaynak: https://www.hbo.com/westworld, Yazar: Mahir BARUT

Robotikpedia, gelecekte görüşmek üzere..

Robotik haberler, robot haberleri, yapay zeka, sinema dünyasında robotik.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu girin
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.