Beyin Bilgisayar Etkileşimi ile Değişen Sinema

0
55
beyin bilgisayar etkileşimi ve interaktif sinema
beyin bilgisayar etkileşimi ve interaktif sinema, credit: LisaRedfern/pixabay

Beyin Bilgisayar Etkileşimi ve Değişen Sinema Dünyası

Geçtiğimiz beş yıl, merkezi sinir sistemimizin fonksiyonlarını hem güçlendirecek hem de yerini alabilecek nöral ekleme teknolojilerinde olağanüstü bir gelişmeye şahit olduk. Örneğin BCIs gibi beyin-bilgisayar ara yüzleri, beyin ve bilgisayar arasında doğrudan iletişim kurulmasına olanak tanıyan gelişmelerden biri oldu. Bu cihazlarda kullanılan en yaygın teknik elektroensefalografi (EEG) kullanmak yani kafa içerisindeki elektriksel aktiviteyi kaydetmektir.

Beyin bilgisayar etkileşimi teknolojileri, en yaygın olarak sağlık sektöründe kullanılmaktadır ancak yeni yapılan araştırmalar, sinema dünyasının geleceğinin de bu teknoloji ile birlikte geliştiğini göstermektedir.

beyin bilgisayar etkileşimi ve interaktif sinema
beyin bilgisayar etkileşimi ve interaktif sinema, credit: PublicDomainPictures/pixabay

Kuşkusuz, sanatçıların bütün bu teknolojilerin ve gelişmekte olan yaratıcı uygulamaların 1960’ larda ilk ortaya çıkışlarından beri, kullanıcı olarak ilk öncüleri olmaları bir tesadüf değildir. Alvin Lucier tarafından 1965 yılındaki tek kişilik sahne performansı, EEG teknolojisi kullanan ilk örnek olarak tarihe geçmiştir. Nina Sobell tarafından 1972 yılında beyin dalgalarının çizimi ve Jaqueline Humbert tarafından yapılan Alpha Garden gibi tesisler (1973) sanat dünyasının geleceği nasıl şekillendirdiğini göstermektedir.

İnteraktif Sinema Yapımcılığı

Aynı dönem içerisinde ilk interaktif film sunuldu. Czechoslovakia tarafından bir komedi filmi olarak sunulan Kinoautomat sahneye konuldu. Bu filmde seyirci tuşlara basarak bir sonraki gelişmenin ne olacağını seçebiliyordu. O günden bugüne Peter Greenaway gibi sineme dünyasındaki yeni interaktif teknolojilerin mümkün kılınmasını destekleyen film yapımcıları övgüyle karşılanmıştır.

Biraz daha yakın geçmişe baktığımızda, sanal gerçeklik (VR) gibi yeni ortaya çıkan teknolojilere sinema endüstrisinin büyük ilgi gösterdiği görülmektedir. Bu alandaki dönüm noktaların biri 2017 yılında Alejandro G. Iñárritu tarafından yönetilen Carne y Arena isimli filme, Sinema Sanatları ve Bilim Kurulu (Motion Picture Arts ve Sciences Board) tarafından verilen ödül olmuştur. Bir VR yüklemesi olan Carne y Arena filminin “sinematik algıda yeni kapılar” açtığı söylenmektedir. Bunun takibinde Berlinale ve the Venice Film festivali gibi gerçekleşen artan sayıdaki birçok çalışma, film yapımcıları ve araştırmacıların, sinema dünyasındaki yeni interaktif teknolojilerin potansiyel kullanımlarını araştırmalarına sebep olmuştur.

En son inovatif gelişmelere baktığımızda ise, piyasada düşük maliyetli başlıklar olarak satışta bulunabilen kablosuz beyin-bilgisayar ara yüzlerini görüyoruz. Bilgisayar oyunlarında ve sanatsal çalışmalarında halihazırda kullanılmakla beraber yakın zamanda interaktif filmlere de uygulanmaya başlandı. Örneğin Universal ve 20th Century Fox Hollywood stüdyoları, seyircilerin bir BCI seti kullanarak filmin hikayesindeki kilit anları kontrol edebildikleri film versiyonları yayınlamaya başladılar.

beyin bilgisayar etkileşimi ve interaktif sinema
beyin bilgisayar etkileşimi ve interaktif sinema, credit: Geralt/pixabay

Çoklu Beyin Etkileşimi ve interaktif sinema

Araştırmamız beyinlerimizin bir filmi ya da canlı bir sinema etkinliğini sadece bir ev içi eğlence aktivitesi olarak değil aynı zamanda bir sinema salonundaki izleyici olarak nasıl kontrol edebileceğimize ışık tutuyor. Beyin bilgisayar etkileşimi çalışmamız bunun seyirciye yepyeni, kendisinin de dahil olabileceği ortaklaşa oluşturulabilecek bir deneyim sunmak için kullanılabileceğini gösteriyor.

Daha net olmak gerekirse çoklu beyin etkileşimine izin veren yeni bir sistem geliştirdik. Sistem bu amaç için özel yarattığımız yeni bir canlı sinema etkinliğinde kullanıldı ve İskoçya, Glasgow şehrinde CCA (Modern Sanatlar Merkezinde) sunuldu.

beyin bilgisayar etkileşimi ve interaktif sinema
beyin bilgisayar etkileşimi ve interaktif sinema

Tasvirdeki örnek: BCI sistemine dayalı pasif çoklu beyin EEG. Zioga et al. 2016 (Freepik tarafından özel olarak tasarlanan insan kafalarının resimleri)

İlk kez bu teknoloji yardımıyla bir oyuncu ve iki izleyici aynı anda birbirleri ile etkileşime geçebildi. Kendi pasif beyin aktivitelerini ayrı ya da birleşik olarak kullanarak gerçek zamanlı olarak filmin çeşitli yönlerini kontrol edebildiler. Rahat bir pozisyondan daha çok uyarılmış bir bilişsel duruma geçişleri daha soğuk tonlamalardan daha sıcak tonlamalara doğru bir değişim olarak görselleştirildi. Bu, canlı yansımaların, sürekli değişen renklerini yaratarak hikayenin geçtiği atmosferi oluşturdu.

Gerçekleştirilen etkinlik aynı zamanda, halka açık bir seyirci varlığıyla hem gerçek zamanlı hem de gerçek bir çevrede yapılmış bir Nörobilim deneyi oldu. Bu da bize katılımcılardan, önemli sonuçlara ulaşmamızı sağlayacak olan veriler elde etmemizi sağladı. Sistem katılımcıların, hangi beyin aktivitelerini nasıl kullanarak filmin bölümlerini kontrol ettiklerini anlamalarını sağladı. Özellikle bu sahneler katılımcıların üzerinde özel bir etki bıraktı. Bağlı bulunuşluk hissi ile beraber aynı zamanda dikkat, ilgi ve duygusal katılımları da yükseldi.

beyin bilgisayar etkileşimi ve interaktif sinema
‘Enheduanna―A Manifesto of Falling’ Canlı beyin-bilgisayar etkileşimli sinema performansı , Glasgow Çağdaş Sanatlar Merkezi,Polina Zioga/Catherine M. Weir.

Sinemanın Yeni Ufku

Deneyimiz, seyircilerin beyin aktivitelerinin yardımıyla interaktif filmler yaratmak için yeni araç ve yöntemler sağladı. Bu sistem, sinemada beyin – bilgisayar etkileşimi kullanımı ile seyircinin katılım ve algısının nasıl geliştirildiğini kanıtlamakta ve yeni olasılıkların ufkunu aralamaktadır. Gelecekte seyirci bu sayede, birleşik beyin aktiviteleri sayesinde kendilerini filme dahil ederek, bir filmi toplu bir şekilde kontrol edebileceklerdir.

Seyircilerin beyin aktivitelerinin (nörosinematik) üzerindeki filmlerin etkilerine bakıldığı bu çalışmalarla beraber, yeni seçenek ve olasılıklar, sinema sanatları ve bilimlerindeki ilerleme hız kazanacaktır. Bu çalışmalar yanı zamanda duygusal çevre ve koşullarda kitlesel olarak nasıl bağlandığımızı, iş birliği ve rekabet yapabildiğimizi daha iyi anlayabilmemizi sağlayacaktır.

beyin bilgisayar etkileşimi ve interaktif sinema
beyin bilgisayar etkileşimi ve interaktif sinema, credit: Geralt/pixabay

Kaynak:  “New research shows how brain-computer interaction is changing cinema” Yazar:  <https://theconversation.com/new-research-shows-how-brain-computer-interaction-is-changing-cinema-94832>

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu girin
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.