Güneşe Yolculuk Hakkında Merak Edilenler

0
74
güneşe yolculuk hakkında merak edilenler
güneşe yolculuk

MIT’ den John Belcher, parker güneş kaşifi tarafından güneş atmosferine yapılacak olan direk uçuş hakkında merak edilen soruları yanıtlıyor. Güneşe yolculuk hakkında merak edilenler, Güneşe yolculuk nasıl olacak? Parker güneş kaşifi yakıcı sıcaklığa nasıl dayanacak?

3 Soruda Güneşe Dokunacak Cesur Bir Görev

Yazar: Jennifer Chu | MIT News Office

NASA adını ünlü fizikçi Eugene Parker’dan aldığı parker güneş kaşifi ile 12.08.2018 tarihinde güneş atmosferine direk olarak uçacak cesur bir uzay yolcuğu, güneşe yolculuk görevini başlattı. Peki, güneşe yolculuk nasıl olacak? Son derece dirençli, boyutu ufak bir otomobil kadar olan ve belirsiz şekli ile bir ampulü andıran bu uzay aracı Florida’daki Cape Canaveral uzay üssünden Pazar günü havalandı. Rotasını direk olarak güneşe çeviren parker güneş kaşifi insanlık tarihinde güneş yüzeyine en çok yakınlaşan araç olma ünvanını eline alacak.

Parker Güneş Kaşifi ve Güneşe Yolculuk Hakkında Merak Edilenler

Parker uzay aracı; güneş aktivitesindeki radyasyon ve ısının en yüksek oluğu, yakıcı corona, yani güneş atmosferinde yörünge turları atarak topladığı bilgileri dünyaya gönderecek. Bilim adamları yapılan bu güneşe yolculuk ile yıldızların fiziksel özelliklerini ve davranışlarını açığa çıkarmayı umut ediyorlar. Elde edilen veriler ışığında güneş fırtınalarının nasıl oluştuğu, güneş patlamalarını ve güneş patlamaları ile oluşan alevlerin uzaydaki havayı nasıl etkilediğini, meydana gelen bu aktivitelerin uzaydaki uydu ve astronotlar ile yeryüzündeki hayatı nasıl etkilediği ortaya konulabilecek.

Güneşe Yolculuk Hakkında Merak Edilenler

MIT’ den birçok araştırmacıda bu tarihi göreve katkı sağlıyor. Bunlar arasında MIT Kavli Enstitüsünden fizik profesörü John Belcher ve astrofizik ve uzay araştırmaları bölümü araştırma görevlilerinden John Richardson bulunuyor. MIT haber, Belcher ile araştırmanın tarihi, görevi ve enstitüde atılan temelleri üstüne bir görüşme yapıyor. Güneşe yolculuk nasıl olacak? Güneşe yolculuk hakkında merak edilenler, sorular ve yanıtları ile işte o görüşme.

Soru: Bu son derece dayanaklı bir araç olmak zorunda güneşe bu kadar yakın bir mesafede güneşin radyasyonuna dayanabilmesi için. Uzay aracı güneşin etrafındaki yörüngesinde dolanırken ne gibi etkilere maruz kalacak? Güneşe yolculuk nasıl olacak? Rotasından ayrılmaması nasıl sağlanacak?

Yanıt: Parker uzay aracı Merkür’ ün yörüngesiyle beraber güneşe 3.9 milyon mil kadar yakınlaşma fırsatı bulacak. Bu mesafe bugüne kadar güneşe en çok yakınlaşan uzay aracından 7 kez daha yakın bir mesafedir. Bu mesafe 8.5 güneş çapına denk geliyor ki bu da güneş fırtınalarının güç kazanarak hızlandığı bölgeye en yakın mesafedir. Bu mesafede güneş, dünyadan gözüktüğünden 500 kat daha parlak gözükecek ve güneş aktivitesinden meydana gelen radyasyon öldürücü boyutlarda olacak.

Hayatta kalabilmek için, parker uzay aracı güneş panellerini, koruyucu güneş panjurlarının gölgelerine doğru kapayacak. Panellerde bırakılacak açıklık sadece güneşe yakınlaşmak için sağlanacak enerjiyi elde edebilecek bir açıda bırakılacak.

Bu emsalsiz araştırmaları sürdürebilmek için uzay aracı ve içindeki teknik cihazların güneş ısısından korunması gerekli. Bu nedenle uzay aracının hemen dışında neredeyse 2500 fahrenaytı bulan ısıya, 4,5 inç kalınlığında karbon alaşımlı bir kalkan ile dayanması gerekecek.

güneşe yolculuk hakkında merak edilenler
Güneşe yolculuk, image credit: NASA

Soru: Parker uzay aracı ne çeşit bilgiler toplayacak ve bilim adamları toplanılacak bu verilerden ne elde etmeyi umuyor?

Yanıt: güneş partiküllerini ve bunların bulunduğu güneşe yakın sahada ölçümler yapabilmek için, düşük enerji plazma ölçümü, manyetometre ve enerji partikül araç takımı gibi çeşitli araçlar olacak. Bu araçlar güneş fırtınalarının merkezindeki manyetik alanların dinamiklerini ve yapılarını belirlemeye yardımcı olacak. Yine bu araçlar sayesinde corona bölgesini ısıtan enerji dalgalarının tespiti, güneş fırtınalarının nasıl hız kazandığının anlaşılması ve hangi etkenlerin enerji yüklü partiküllerin taşınmasını sağladığını anlama fırsatı bulabileceğiz.

Güneş fırtınalarının hızlanması halen çözülmeyi bekleyen çok önemli bir soru olarak önümüzde duruyor. Bunun bir sebebi, tüm olup biteninin 25 güneş yarıçapı mesafede ( güneş rüzgârının seyahat ettiği zaman) başlayıp sona ermesidir. Oysaki dünyamız 215 güneş yarıçapı mesafededir. Bu nedenle hiçbir zaman güneşe en yakın kritik gözlemlerimizi bugüne kadar yapamadık. İlk kez bu yakınlaşma ile güneş rüzgârlarını tam olarak neyin hızlandırdığı sorusuna bir cevap verebilme şansımız olacak. Bir diğer önemli soru da; termal süreç mi yoksa dalgasal hızlanma mı daha önemli? Belki de her ikisi olacak.

Soru: Bu görevde MIT rolü ne olacak?

Yanıt: John Richardson ve ben bu görevde;  SWEAP’ ten yani Güneş fırtınası elektronları Alfa ve protonlar araştırmalarından (the Solar Wind Electrons Alphas and Protons ) sorumluyuz. Michigan üniversitesinden Profesör Justin Kasper ise Alan Lazarus tarafından yetiştirilmiş bir MIT mezunudur.

SWEAP araştırması, güneş atmosferindeki karşılaşmalarda plazmanın özelliklerini direk olarak ölçecek uzay gemisindeki bazı araçların kurulumu ile gerçekleşecek. SWEAP’ e ait özel bir bileşen, uzay aracının koruyucu ısı kalkanının etrafını tarayacak. Uzay aracı içerisinde bunu yapabilen tek araç bu olacak. Bu özellik sayesinde SWEAP güneş atmosferinden yani bu kadar uzaklıkta ilk kez yıldızımızdan numune alabilmiş olacağız.

Isı kalkanının etrafını tarayacak olan bu küçük araç bir Faraday fincanıdır. Aslında bu araca, süpersonik güneş fırtınası patlamalarının varlığını ölçmek için kullanılan ilk aracın torunu desek daha doğru olacak. O araştırmanın da tüm ölçümlerinin tamamı 1961 yılında Profesör Herb Bridge, Dr. Al Lazarus ve Profesör Bruno Rossi gibi MIT profesörleri tarafından yapılmıştı.

MIT News izni ile yayınlandı/ Reprinted with permission of MIT News

Cover image credit: WikiImages/pixabay

(Açıklama: çeviri ve edit Mahir BARUT tarafından yapıldı)

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu girin
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.