InSight uzay aracı hakkında merak edilenler

0
80
NASA Insight lander
Insight uzay aracı hakkında merak edilenler

InSight uzay aracı Mars yüzeyine indi.

Mars, nihayet uzun süredir beklenen yeni robotik konuğuna kavuştu. NASA InSight uzay aracı neredeyse 7 ay süren 458 milyon kilometrelik uzun yolcuğunun (Yaptığı toplam uzay uçuşu) ardından kızıl gezen Mars yüzeyine başarılı bir şekilde iniş yaptı.

InSight uzay aracının görevinin yaklaşık iki yıl olacağı belirtiliyor. Bu iki yıllık sürede InSight, Dünya ve Ay da dahil sert katmanlı gezegenlerin yapılarıyla ilgili önemli araştırmalar yapacak.

NASA Insight lander
Insight uzay aracı hakkında merak edilenler

NASA müdürü Jim Bridenstine: “Bugün insanlık tarihinde sekizinci kez Mars yüzeyine iniş yapıyoruz. insight uzay aracı, Mars’ın iç katmanlarının derinliklerini araştıracak ve bizlere önce Ay’ a daha sonra Mars’ a astronot gönderebilmemiz için oldukça değerli bilgiler sağlayacak. Bu başarı Amerikanın yaratıcılığını temsil ederek, ekibimizin azim ve fedakarlığını yansıtmaktadır. NASA’ nın asıl en büyük başarısı henüz gelmedi ancak çok yakında geliyor.”

JPL (Jet Gücü Laboratuvarı) müdürü Michael Watkins: “Her Mars inişi göz korkutuyor ancak InSight uzay aracı ile Mars üzerinde yaptığımız bu iniş ile emsali olmayan bir bilimsel çalışma yapmak zorundayız. Öte yandan deneysel MarCO CubeSats  sayesinde de daha küçük uzay araçlarına yeni kapılar açıldı. Bu eşsiz iki görevin başarısı, bugünü daha büyük bir gün yapmak için tüm yetenek ve emeklerini bugünü ortaya koyan yüzlerce bilim adamı ve mühendise bir saygı ifadesidir.”

NASA Insight lander
Insight uzay aracı hakkında merak edilenler, Credits NASA Bill Ingalls

InSıght Mars inişi hakkında merak edilenler

Her Mars inişi,  mühendisliğin soluk kesici bir kahramanlık destanıdır. Ancak her teşebbüs de uzay aracının gidiş amacıyla ilgili beklenmedik olayları kendi içinde barındırır.

İşte Mars’ ın derinliklerinin ilk kez araştırılacağı bu görevdeki insight uzay aracı Mars inişi ile ilgili merak edilenler.

Mars yüzeyine iniş

Mars’ a yapılan yolculukların tüm uzay ajansları arasındaki tüm başarısı yalnızca % 40 kadardır. Harcanan para, zaman ve emeği düşündüğümüzde bu işte risklerin boyutları da ortaya çıkıyor. Gece gündüz yıllar gerektiren bir beden ve zihin işçiliği, milyarlarca dolar para ve başarı oranı %40 gibi bir rakam görevin daha başlamadan ne kadar korkutucu olduğunu göstermeye yetiyor. Amerika, bugüne kadar Mars yüzeyine başarıyla inebilmiş tek ülkedir. Mars atmosferi Dünya atmosferinin yalnızca % 1’ i kadardır. Atmosfer direncinin bu kadar zayıf olduğu bir ortamda Mars inişi oldukça hızlı gerçekleşecektir. Atmosferin bu durumu Mars’ tan ayrılış için bir avantaj olmakla beraber Mars yüzeyine inişi de bir o kadar tehlikeli kılmaktadır. Güya bir çakılma riski her zaman var.

PST ( Pasifik standart zamanı) sabah  11:40, Türkiye saati ile 21:40 da InSıght uzay aracı yörüngedeki taşıyıcı modülden ayrıldıktan 7 dakika sonra Mars atmosferine giriş yaptı.

Atmosferdeki yolcuğunu ise yine tam 7 dakikada bitirerek PST saatiyle sabah 11:54 de Türkiye saatiyle akşam 21: 54 de Mars yüzeyiyle ilk temasını gerçekleştirdi. InSight uzay aracı ile Dünya arasındaki bağlantı MarCO aracılığı ile gerçekleşiyor. InSıght, saniyeler içerisinde MarCO ile iletişim kuruyor. MarCO ise ışık hızında tam 8 dakika 7 saniyede dünyaya bilgi gönderebiliyor.

InSıght için kullanılan iniş tasarımı ve teknolojisi, ısı kalkanı ve paraşüt takımındaki birkaç ufak değişiklik dışında neredeyse NASA’ nın 2008 yılında Mars’ ın kuzey kutbuna indirdiği Phoenix uzay aracının ki ile aynı. Seyir kapsülünden ayrıldıktan sonra atmosfer içerisinde bir hava kalkanı devreye giriyor. Paraşüt ve fren roketleri devreye giriyor, son olarak da yere temas anında çarpışma şokunu emecek asılı bacaklar açılıyor.

InSıght uzay aracı nereye indi?

InSight uzay aracı, teknolojik olarak, gezegende nereye inerse insin, bunun bir önemi yok. Bir önemi yok çünkü nereye inerse insin oldukça önemli veriler elde edebilecek düzeyde yüksek bir robotik teknoloji ile donatıldı. Daha sonraki bir yazımızda InSight’ ın donanımsal özelliklerine derinlemesine bir bakış atacağız. Bununla beraber NASA yetkilileri InSight uzay aracı iniş yeri olan Elysium Planitia bölgesini Mars yüzeyindeki en büyük park alanı olarak değerlendiriyor. NASA mühendisleri InSıght uzay aracını gerektiğinde büyük bir toz fırtınasının içine inebilecek dayanıklılıkta tasarladılar. Yine InSight uzay aracı ısı kalkanı çok güçlü kum fırtınalarına direnecek kalınlıkta tasarlandı.

InSight uzay aracı tarafından elde edilen veriler ışığında bilim adamları, dünyamız ve ay gibi gezegenlerin toprak yapısının nasıl oluştuğunu anlamayı planlıyor.

InSight uzay aracı ile Mars görevinin amacı nedir?

Bunu duyunca, sizler gibi bizim de hemen aklımıza National Geographic TV tarafından çekilen MARS dizisi geliyor tabi ki. Acaba NASA bu vesileyle yer altı madenlerini de araştıracak mı? Aslında Araştıracak mı sorusu burada anlamsız kalıyor diyebiliriz. Eğer InSight uzay aracının görevinin yer altı katmanlarını ve bunların özelliklerini incelemekse , tabi ki elde ettiği sonuçlar ticari anlamda da oldukça değerli olacaktır. Bu bakış açısıyla baktığımızda NASA açısından, toprak yapısının derinlikleri incelenirken bulunacak madenler, yapılan yatırımları arttırabilmek için önemli bir koz olacaktır. Bu işin tabi ki ticari yönü. Öte yandan bilim adamları açısından baktığımızda NASA araştırmacıları, 4.5 milyar yıl önce aynı yapıda olan Mars ve Dünya gibi gezegenlerin nasıl bir değişimden geçerek bugünkü farklılıkları kazandıklarını öğrenmek istiyor. Bu sorulara yanıt bulmak önemli çünkü geçmişte aynı geleceği paylaşan iki gezegen bunu bugün yaşamıyorsa, gelecekte yeniden paylaşma olasılığını arttırmaktadır. Bunun sebebi güneşin etkisel gücünün aradaki mesafe ve gezegenin kendi kütlesi ile değiştiği ancak sıralı zaman akışı ile aynı döngülerin farklı zamanlarda yaşanma olasılıklarının artmasıdır.

Robotikpedia olarak insight uzay aracı ile Mars tarihinde NASA tarafından çok büyük bir adım atılacağını düşünmüyoruz. Ancak NASA genel müdürünün yaptığı açıklamanın da altında bir sürpriz yattığına inanmaktayım. Mars görevinin amacı nedir sorusuna somut bir yanıt verebilmek için sanırım biraz daha beklememiz gerekecek. Mars dizisindeki gibi buzullar ve su kaynağı bulunmasını şimdilik erteleyebiliriz. Ancak yine dizinin senaryosunda olduğu gibi özel sektörden ciddi bir sermaye ve kaynak çekecek büyüklükte bir madencilik haberi duymaya bence hazır olalım.

Robotikpedia, gelecekte görüşmek üzere..

Kaynak:NASA “https://www.nasa.gov/press-release/nasa-insight-lander-arrives-on-martian-surface-to-learn-what-lies-beneath” ve “https://www.nasa.gov/feature/jpl/five-things-to-know-about-insights-mars-landing” <NASA InSight Lander Arrives on Martian Surface to Learn What Lies Beneath> ve <Five Things to Know About InSight’s Mars Landing> Sinopsis ve çeviri: Mahir BARUT

Robotik haberler, robot haberleri, Insight uzay aracı hakkında.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu girin
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.